Lịch Sử & Hồi Ký

Biển cỏ miền Tây, Mùa len trâu và các truyện khác gồm các truyện ngắn trong tuyển tập Biển có miền Tây, truyện vừa Hình bóng cũ và một số truyện mang đậm dấu ấn Sơn Nam khác.

“Tết Trung thu ở miền đồng quê Rạch Giá nào kém phần thú vị. Lung sen, bãi sậy, bờ dứa nước, hớn hở, xao động lên, chào đón gió biển trắng rừng. Riêng con tim lữ thứ của Năm Hinh là ít nhiều khô héo! Thôi thì tạm thời buộc chặt chiếc xuồng ba lá nọ vào bến của quán chạp phô, bên dòng rạch ngoằn ngoèo. Rạch Xẻo Lá là đây rồi, đặt tên như vậy vì nhiều lá dừa nước, lá lợp nhà. Bao nhiêu người dân chài lưới đang cau mày soi mặt vào ly rượu công xi, để tìm hình dáng chị Hằng. Mây đen trôi qua từng chập, lững lờ. Có kẻ hờ hững nhìn trời, thử thu nhặt những sợi tơ trắng ấy, uốn nắn lại trên phím tre cho hợp với lời ca vọng cổ...

Lò kẹo của Năm Hinh bắt đầu hoạt động. Mưa tầm tã không nguôi. Nước ngọt chảy cuồn cuộn, lấn ra biển. Dân Xẻo Lá ngồi cú rũ trong nhà. Biển động, cá tôm đâu mà đánh: Họ nhìn đống lưỡi cao ngùn ngụt, chất trên bộ ván giữa nhà; mùi tanh của mở lưới trộn lẫn vào hơi ẩm ướt, mốc meo của giường chiếu.”

Trích "Ngày hội Ba Khía"

Đất Hậu Giang - vùng đất nằm ở hữu ngạn sông Tiền và hai bờ sông Hậu, nơi hội đủ hai yếu tố văn minh của đồng bằng Tây Nam Bộ - văn minh miệt vườn và văn minh miệt thứ, nơi thực sự là vựa lúa lớn của cả nước Việt Nam. 

Đất mới với cư dân mới gồm nhiều nhóm dân, sắc dân đi khai phá, mở mang bờ cõi với những tập tục sinh hoạt đã mang theo từ vùng đất cũ, quê cũ. Nơi quê mới, mọi người cùng chung lưng đấu cật phá rừng, lập vườn, mổ ruộng, tạo nên những trục lộ giao thông thủy bộ mới nữa cũng thuận lợi hơn cho đời sống và sinh hoạt của họ.

Chuyện tình một người thường dân: Là câu chuyện những thanh niên nam nữ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp. Họ hòa nhập vào cuộc chiến đấu của toàn dân một cách tự nhiên, họ chấp nhận những mất mát hy sinh nơi vùng đất Tây Nam Tổ quốc. TÌnh nghĩa con người, những giá trị ông bà để lại... giữa thời chiến loạn càng khiến người ta hoài niệm

Truyện ngắn của truyện ngắn: Kể về sự hòa nhập vào cuộc sống mới ở đô thị Sài Gòn của những người kháng chiến cũ, khi Mỹ bắt đầu làm thay đổi những giá trị trong nếp sinh hoạt của thị dân. Người trí thức đứng trước lựa chọn sao cho hợp với lương tâm của mình, và đạo lý dân tộc.

Ngôi nhà mặt tiền, Âm dương cách trở: Những câu chuyện về người thành phố, tất cả mưu sinh trong xã hội mới, chế độ mới. Những xáo động trong lòng người thành phố được tác giả ghi nhận tinh tế và thể hiện sâu sắc, cảm động.

Trruyện dài dành cho thiếu nhi, nhưng người lớn đọc cũng hổng sao, mà người già đọc càng khoái.

Thật ra, thế giới học đường và cuộc sống trẻ em đô thị thời chiến đã từng được đề cập đây đó trong văn học sau 1975, nhưng phải thừa nhận Lê Văn Nghĩa là người đầu tiên tái hiện một cách đậm đặc và đầy chi tiết sống thực trong văn xuôi, với tư cách người trong cuộc. Điều thú vị là tác giả không hề có chủ ý giáo huấn ai, nhưng cả hai cuốn truyện của ông khiến người đọc phải suy nghĩ về cách sống ở đời, cách ứng xử trong tình bạn, tình thầy trò, tình người phố thị....

“Trên hết, người An Nam giữ mối hằn thù thâm sâu đối với bất cứ kẻ ngoại bang nào có thể tới để đánh bật họ ra khỏi tín ngưỡng, tập tục và định chế của họ. Dù cho người Trung Quốc hay người châu Âu đến xâm lăng xứ sở, sai khiến họ nhân danh một người chủ này hay người chủ kia, điều đó chẳng mấy quan trọng đối với họ, chừng nào người ta còn tôn trọng tôn giáo, luật lệ và tập quán của họ.”

Paul Giran, một quan chức của chính quyền Đông Dương thuộc địa, có tham vọng tường giải tâm lý dân tộc An Nam, bằng một cuộc truy nguyên về cội nguồn dân tộc đó ở đại gia đình dòng giống Mông Cổ chiếm cứ vùng trung tâm châu Á, đánh giá những nhân tố tác động thuộc về môi trường tự nhiên và nhân văn, để rồi đúc kết nên cá tính và tâm hồn bản địa trải qua cuộc tiến hóa dài lâu của lịch sử. Với kiến văn sắc sảo và sự hiểu biết khá phong phú của Paul Giran về lịch sử, ngôn ngữ, tôn giáo và văn hóa Việt Nam, Tâm lý Người An Nam là một tư liệu có giá trị lịch sử, chí ít là khi đối sánh với tâm lý thực dân cai trị.

Sài Gòn Thềm Xưa Nắng Rụng không tách khỏi mạch văn của Gia Hòa: tiếng nói hòa ái trong khát khao một gia đình hạnh phúc ấm êm, một tương giao thuận thảo với xóm giềng, thân bằng quyến thuộc.

Chị đã gieo trồng mầm thiện trong cuộc đời lắm khi bạc ác này qua những trang văn về những bông huệ trắng của bà nội “thơm suốt thời hương khói thần tiên”, về những chiếc lá tràm khuynh diệp kỳ diệu lót dưới đáy hòm trước chuyến hành trình vĩnh cửu của ông nội, về khu vườn hoa khế, hoa cau như có tiên nữ xuống xức dầu thơm, về những bông lựu vừa đậu trái trong bồn cây ở chung cư, về những cái vỏ nghêu xếp trên khoảng sân trước “thềm nhà nắng rụng”…

Công cha, nghĩa mẹ, tình vợ chồng, bè bạn bao giờ cũng sâu sắc, linh động dưới ngòi bút Trương Gia Hòa.

Cứ đến gần Tết, độc giả Sài thành lại trông đợi những sạp báo dọc đường phố trưng ra những tờ giai phẩm Xuân, như những bông hoa mới nở đầy màu sắc, thay cho mấy tờ nhật báo không bìa hàng ngày đầy các cột chữ đen li ti. Có thể nói các tờ báo Xuân mang tín hiệu Tết đậm đà không thua hình ảnh đống dưa cao ngất ở cửa Bắc chợ Bến Thành hay mớ lạp xưởng treo kín mít ở chợ La Cai trên đường Nguyễn Tri Phương. Trên tờ báo đặc biệt này, giống như khi thời tiết chuyển mùa, mọi thứ ồn ào, tranh cãi, lộn xộn của đời thường được tạm gác qua một bên, nhường chỗ cho những cảm xúc sâu lắng, chiêm nghiệm, nhìn lại năm qua và hy vọng cho năm tới.

Những tờ báo Xuân gọi tôi về mấy ngày Tết cũ, với buổi tất niên thi cạp dưa hấu ở trường Võ Tánh hồi học tiểu học, những buổi sáng tháng chạp giúp ba nhổ lông vịt để nấu nồi thịt vịt hầm, lần đi xem đại nhạc hội có nghệ sĩ Ngọc Phu giả tiếng chó sủa, gà gáy, ngựa hí...và mấy ngày Tết vùi đầu vào trang Mai Bê Bi dành cho thiếu nhi trên báo Chính Luận.

Lịch Sử Phật Giáo - Hành Trình Từ Cội Nguồn Ấn Độ Đến Các Vùng Đất Châu Á

“Lịch sử Phật giáo - Hành trình từ cội nguồn Ấn Độ đến các vùng đất châu Á” là một tác phẩm quan trọng của Giáo sư Andrew Skilton (Đại học Oxford), một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về Phật học. Cuốn sách mang đến một cái nhìn toàn diện và súc tích về hành trình kéo dài hàng thiên niên kỷ của một trong những tôn giáo vĩ đại nhất thế giới. Từ khởi nguồn khiêm tốn ở Ấn Độ cho đến sự lan tỏa mạnh mẽ khắp châu Á, Skilton đã khéo léo phác họa bức tranh lịch sử đầy đủ, làm nổi bật cả những cột mốc quan trọng về cả giáo lý và những biến đổi văn hóa.

Cuốn sách được chia làm 2 phần với 28 chương, trong đó:

Phần I: Phật giáo ở Ấn Độ (18 chương)

Bắt đầu với bối cảnh cổ đại và cuộc đời Đức Phật, làm rõ các giáo lý cốt lõi như Tứ Thánh Đế và Tám Thánh Đạo. Sách mô tả sự hình thành Tăng đoàn sơ khai, các hội nghị kết tập kinh điển, và sự phân hóa thành các trường phái Phật giáo như Thượng tọa bộ và Đại chúng bộ. Skilton cũng trình bày về Tam Tạng Kinh Điển và A-tỳ-đạt-ma tạng. Một bước ngoặt lớn là sự xuất hiện của Đại thừa (Mahāyāna) với lý tưởng Bồ tát, các kinh điển quan trọng, và những trường phái như Trung quán tông, Duy Thức tông, cùng với học thuyết Như Lai Tạng và sự phát triển của Mật tông/Kim Cương thừa. Phần này kết thúc với phân tích về sự suy tàn của Phật giáo tại Ấn Độ.

Phần II: Phật giáo truyền bá ngoài Ấn Độ (10 chương)

Mở rộng tầm nhìn ra khỏi Ấn Độ để đến với hành trình truyền bá, phát triển của Phật giáo ở các nước Á châu khác. Tác giả bắt đầu với Sri Lanka và Đông Nam Á, sau đó dẫn người đọc đến với Trung Á và Kashmir, hai trung tâm Phật giáo cổ xưa và quan trọng. Không dừng lại ở đó, tác giả còn phân tích sự du nhập và biến đổi của Phật giáo tại Trung Quốc, Nhật Bản, Tây Tạng và một số nước Á châu khác, giúp độc giả có được cái nhìn toàn diện về sự lan truyền và phát triển của Phật giáo trên khắp châu lục.

Xuyên suốt cuốn sách, tác giả không chỉ đơn thuần liệt kê các sự kiện lịch sử mà còn chú trọng vào sự phát triển của các khái niệm và học thuyết Phật giáo. Tác giả giải thích rõ ràng các giáo lý cốt lõi như Tứ Thánh Đế, Tám Thánh Đạo, Duyên Khởi, và sau đó đi sâu vào những phức tạp hơn của các trường phái Đại thừa như Trung quán tông và Duy thức tông. Cách tiếp cận này giúp người đọc hiểu được lý do và cách thức các trường phái và giáo lý khác nhau xuất hiện, chứ không chỉ đơn thuần là chúng đã tồn tại.

Bên cạnh đó, Skilton còn mang đến cho độc giả một cái nhìn sâu sắc về khả năng thích nghi phi thường của Phật giáo, cho phép tôn giáo này bén rễ và phát triển trong vô số nền văn hóa khác nhau. Mặc dù nội dung có tính học thuật và phức tạp, nhưng sách sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc và dễ hiểu. Vì thế cuốn sách là một tài liệu học thuật không thể thiếu cho bất cứ ai muốn hiểu rõ về hành trình và tầm ảnh hưởng vĩ đại của Phật giáo qua các thời đại.

Hình ảnh trên bìa sách là hang động điêu khắc Phật giáo Ajanta ở Ấn Độ.

Sách thuộc nhóm sách Tôn giáo – Phật giáo của Omega+ và nằm trong dự án “Phật Học Tinh Hoa thế giới”.

Dự án “Phật Học Tinh Hoa Thế giới”: dự án nhằm tuyển chọn và dịch các tác phẩm hàn lâm có tính cập nhật từ các nhà nghiên cứu Phật học uy tín tại các đại học lớn như Oxford, Cambridge, Harvard, Columbia, Yale, Princeton, Chicago, Berkeley, Stanford... Dự án mong muốn truyền tải tri thức Phật giáo đến đông đảo bạn đọc và góp phần xây dựng nền tảng tri thức học thuật Phật giáo ở Việt Nam.

THÔNG TIN TÁC GIẢ:

Andrew Skilton (sn.1957). Skilton bắt đầu quan tâm đến Phật giáo một vài năm trước khi xuất gia năm 1979 với pháp danh Dharmacari Sthiramati. Ông đã đóng góp vào việc phát triển một trung tâm Phật giáo tại Croydon, Anh, trước khi chuyển Bristol và đề xướng các hoạt động ở Trung tâm Phật giáo Bristol năm 1980. Ông lấy bằng đại học đầu tiên, chuyên ngành Thần học và Nghiên cứu tôn giáo, năm 1988 ở Đại học Bristol, sau đó chuyển đến Oxford vào năm 1991 để hoàn thành luận án Tiến sĩ. Ông cũng từng dịch sang tiếng Anh một số tác phẩm Phật giáo như Bodhicaryāvatāra (Nhập Bồ-tát hạnh luận) và Nagananda (Niềm vui của các Naga).

TRÍCH ĐOẠN/ CÂU QUOTE HAY

“Phật giáo tự mô tả mình dưới nhiều hình thức. Trong số các thuật ngữ gần như đồng nghĩa, āgama (hay A-hàm) gợi mở cho tôi nhiều điều nhất. Thuật ngữ này được sử dụng để nói về hệ thống di sản bằng văn bản, đặc biệt là những tuyển tập lời dạy của Đức Phật, cũng được đa số các tông phái Phật giáo Ấn Độ dùng tiếng Phạn để ghi chép gọi là āgama. Theo nghĩa đen, āgama có nghĩa là “những gì được truyền lại”, mang ý nghĩa về một điều gì đó được truyền thừa cho đến ngày nay bởi một truyền thống đang tồn tại, và như vậy, với tôi, nó không chỉ có hàm ý về một văn bản cụ thể, mà còn là các phương pháp được tiếp nhận để giải thích, hiểu và ứng dụng các văn bản đó – thứ mà họ cũng được truyền bá bởi các giáo đoàn Phật giáo và đến lượt mình lại truyền bá chúng đi. Ở nghĩa rộng hơn kể trên, tôi nhận thấy thuật ngữ này có tính gợi mở nhất, bởi nó nhấn mạnh rằng Phật giáo là một tôn giáo được truyền thừa, chuyển giao qua 25 thế kỷ bởi nhiều thế hệ Phật tử nối tiếp nhau.

Tuy có sự kế thừa như vậy, nhưng truyền thống Phật giáo vẫn rất đa dạng, và đây chính là một trong những lý do tạo nên hứng thú để tôi viết tác phẩm này. Kể từ lần đầu tiếp xúc sâu với giáo lý Phật giáo khoảng 18 năm về trước, tôi đã cảm thấy vô cùng ngạc nhiên, cuốn hút, chán nản và cả bối rối trước sự đa dạng này – các cung bậc cảm xúc mà bản thân tôi sẽ không đi đo lường về mức độ. Đây không chỉ là nguồn cảm hứng cho việc cố gắng nhận ra những quan điểm trọng tâm của Phật giáo, mà còn là sự hứng thú, sảng khoái, và đôi khi cảm thấy nghi ngờ về một số mâu thuẫn thực sự và rõ ràng. Về lâu dài, nó đã mang lại sự tò mò lớn.”

“Cũng như các câu chuyện lịch sử khác, lịch sử Ấn Độ thời kỳ đầu bị chi phối bởi một số đặc điểm địa lý nhất định. Ở phía bắc của lục địa này là rặng núi Himalaya, sừng sững như một rào cản địa chất khổng lồ với các nền văn hóa phía bắc và phía đông. Lối duy nhất để vượt qua rào cản này được tìm thấy ở rặng núi xuyên qua Afghanistan, phía tây-bắc; ngoài ra còn có hai lưu vực của hai con sông lớn, đó là sông Ấn (Indus) phía tây-bắc và sông Hằng (Ganges) phía đông-bắc của lục địa này, mỗi lưu vực tạo thành một môi trường màu mỡ và an toàn để có thể hỗ trợ cho một nền văn minh phức tạp.”

“Chúng ta có bằng chứng rõ ràng về ba cách tu hành được các khất sĩ áp dụng để nhận ra chân lý cho chính mình.3 Có những người tập trung vào việc chứng đắc thần thông và đã phát triển nhiều kỹ thuật thiền định, trong đó tâm thức đạt đến tĩnh lặng và được kiểm soát nhờ vào việc thực hành thiền quán trên một đối tượng đơn thuần. (Ở đây một số người xác nhận có sự liên quan với các cách thực hành bản địa trước lúc người Ārya đến định cư). Mặt khác, lại có người tập trung vào việc nhận ra vô thường và chứng đắc thần thông kỳ diệu thông qua việc quán chiếu thâm sâu trong bản chất, và thậm chí cả tên gọi, của nguyên lý tuyệt đối nằm đằng sau vũ trụ. (Điều này có lẽ kế thừa từ tư tưởng Vệ-đà chính thống). Ngoài ra còn có bên thứ ba, quan tâm nhiều hơn đến sự thanh tịnh và nhiễm ô của cơ thể con người. Họ đã áp dụng nhiều hình thức khổ hạnh khác nhau để thanh lọc tâm và đạt được điều tương tự, từ đó có thể làm nhẹ bớt gánh nặng uế nhiễm và đạt được sự thăng hoa trong thế giới tâm linh.”

“Tại thời điểm Đức Phật đản sinh, ở chân rặng Himalaya vẫn có một số nền cộng hòa bộ tộc chống lại sự bành trướng ngày càng lan rộng của các nước quân chủ mới ở trung tâm lưu vực sông Hằng. Trong số đó có nền cộng hòa Śākya, và chính từ đây đã ra đời Tất-đạt- đa Cồ-đàm, là con trai của người trị vì. Cha của Ngài là một thành viên của chính thể cầm quyền, và cũng là một chiến binh, và mặc dù xã hội Bà-la-môn truyền thống lúc bấy giờ như đã trình bày ở chương trước vẫn chưa tạo nên tầm ảnh hưởng lớn nào đến khu vực giáp ranh với lưu vực sông Hằng, nhưng khi sống trong xã hội Bà-la-môn, Ngài đã cảm thấy rằng bối cảnh xã hội đương thời, mô tả chính xác nhất, là thuộc về tầng lớp Sát-đế-lợi. Truyền thống sau này, vì chỉ biết đến các nền quân chủ đã lật đổ những nhà nước cộng hòa trước đó, nên đã cho rằng Tất-đạt-đa là “thái tử” và cha của Ngài là “vua”, một điều thật sự không đúng với thời kỳ này.”

Tác phẩm “Chủng tộc và lịch sử” (Race et Histoire) ra đời vào năm 1952 theo đề nghị của UNESCO, đây là một tiểu luận ngắn nhưng có tầm vóc triết học rộng lớn. Tác phẩm được viết dưới hình thức là một bài viết chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, Lévi-Strauss đã đặt lại câu hỏi căn bản về văn minh: liệu “tiến bộ” có đồng nghĩa với “thượng đẳng”, hay chỉ là một cách nhìn cục bộ của phương Tây? 

Trong “Chủng tộc và lịch sử”, Lévi-Strauss đã phê phán sâu sắc thuyết tiến hóa giả (pseudo-évolutionnisme), vốn coi mọi nền văn hóa như các bậc thang phát triển hướng tới một đích chung. Ông nhấn mạnh rằng lịch sử nhân loại không phải là một đường thẳng, mà là mạng lưới phong phú của những “lịch sử lũy tích” và “lịch sử đứng yên”, nơi mỗi nền văn hóa tìm thấy ý nghĩa riêng trong mối tương quan với các nền văn hóa khác. 

Mục lục của cuốn sách:

01 Chủng tộc và văn hóa

02 Tính đa dạng của các nền văn hóa

03 Thuyết tộc người là trung tâm

04 Các nền văn hóa cổ xưa và các nền văn hóa nguyên thủy

05 Ý tưởng về sự tiến bộ

06 Lịch sử đứng yên và lịch sử lũy tích

07 Vị trí của văn minh phương Tây

08 Ngẫu nhiên và văn minh 

09 Sự cộng tác của các nền văn hóa

10 Ý nghĩ hai mặt của sự tiến bộ

Phụ lục: Sự nghiệp của Claude Lévi-Strauss

Bằng giọng văn chính xác, sáng mà vẫn thấm đẫm nhân văn, “Chủng tộc và lịch sử” không chỉ là một văn bản chống kỳ thị mà còn là bản tuyên ngôn về tính bình đẳng trí tuệ của loài người.

Cuốn sách dành cho các bạn độc giả yêu thích tìm hiểu về nhân chủng học, về lịch sử chủng tộc, độc giả phổ thông.

Tri thức là sức mạnh. Thời gian là tiền bạc. Công lí không thiên vị…

Đã bao giờ bạn tự hỏi, tại sao để khen thứ gì đó tốt đẹp, tích cực, hiện đại, chúng ta thường hay ví thứ đó là “… như Tây”. Văn minh phương Tây quả là một thương hiệu đầy uy lực, chứa đựng vô số quan niệm được lặp đi lặp lại, nhiều đến mức hiếm khi chúng ta mảy may nghi ngờ.

Trong Uncivilised - Phi Văn Minh, tác giả Subhadra Das sẽ dẫn dắt bạn đọc soi xét thật kĩ từng ý tưởng để tìm kiếm lời giải cho câu hỏi đầy dũng cảm: Hai chữ “phương Tây” có thực sự thần thánh như lời đồn đại?

Với hệ thống dẫn chứng chặt chẽ và tư duy sắc bén, Uncivilised - Phi Văn Minh đã lần theo lịch sử hình thành của khái niệm “văn minh”; đồng thời chỉ ra rằng ranh giới giữa “văn minh” và “phi văn minh” chưa bao giờ hoàn toàn khách quan, mà được tạo dựng trong quá trình các đế quốc châu Âu mở rộng tham vọng, quyền lực và tầm ảnh hưởng trên toàn thế giới.

Từ thế ưu việt tự nhận, phương Tây đã khép phần còn lại của thế giới vào một cõi lạc hậu về tri thức, rồi đẩy nhiều dân tộc, nền văn hóa và hệ thống tri thức ra khỏi dòng chảy tiến bộ của nền văn minh nhân loại. Sứ mệnh “khai hóa văn minh” theo đó vừa là một dự đồ và vừa là một cái cớ để các đế quốc tỏa đi khắp thế giới và biến những vùng đất khác thành tài sản riêng, thậm chí còn biến các cộng đồng bản địa thành bản sao của họ.

Uncivilised - Phi Văn Minh “băm vằm” công thức quen thuộc về “Văn minh phương Tây”, phơi bày những lầm tưởng phổ biến nhất, bóc tách ý nghĩa đích thực của nhiều quán ngữ mà ta vẫn dùng mỗi ngày. Qua đó, tác giả Subhadra Das thiết lập một cái nhìn mới mẻ về lịch sử, đưa tri thức của những dân tộc và nền văn hóa “phi văn minh” từng bị gạt sang bên lề trở lại tầm nhìn lịch sử.

---

“Đầy kinh ngạc... Das cho thấy từ ‘văn minh’ đã trở thành một lời nói dối như thế nào.”

- Dan Hicks (Giáo sư khảo cổ học tại Đại học Oxford)

“Một tác phẩm thiết yếu trong thời đại đầy rẫy những sự thách thức hiện nay, nhắc nhở chúng ta về tầm ảnh hưởng của các nền văn hóa ngoài phương Tây.”

- Roma Agrawal (Tác giả cuốn Built)

“Một bài phê bình nảy lửa về văn minh phương Tây... Das là một cây viết tài năng với quá nhiều điều giá trị để sẻ chia.”

- BBC History Magazine (Tạp chí Lịch sử của hãng BBC)

---

SUBHADRA DAS là nhà văn, nhà sử học, nghệ sĩ trào phúng người Anh gốc Ấn. Có gốc gác từ một quốc gia từng là thuộc địa, tác giả sở hữu một góc nhìn khác biệt khi nghiên cứu về mối quan hệ giữa khoa học và xã hội phương Tây. Bà còn tìm hiểu chuyên sâu về lịch sử và triết học khoa học, đặc biệt là quá trình hình thành những tư tưởng sai lệch về chủng tộc và thuyết ưu sinh.

Lịch sử tư tưởng tôn giáo Trung Quốc là một công trình học thuật đồ sộ của học giả Vương Trị Tâm – một nhà nghiên cứu Cơ Đốc giáo tiên phong trong giới trí thức Trung Quốc đầu thế kỷ XX. Được khởi thảo từ năm 1928 và hoàn thành vào năm 1931, tác phẩm không chỉ là một khảo cứu hệ thống về các dòng chảy tư tưởng tôn giáo tại Trung Quốc, mà còn là một trong những nền móng đầu tiên cho ngành lịch sử tư tưởng tôn giáo nước này.

Từ khởi thủy nguyên thủy cho đến thời cận đại, cuốn sách đi sâu vào các hình thái sùng bái cổ xưa như tô-tem, sùng bái vạn vật, thần thoại sáng thế; phân tích sự hình thành và phát triển của các hệ tư tưởng lớn như Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo, Cơ Đốc giáo, Hồi giáo cũng như những ảnh hưởng qua lại giữa chúng. Đồng thời, tác giả còn khảo sát những chuyển biến sâu sắc của tư tưởng tôn giáo gắn liền với bối cảnh xã hội, chính trị, văn hóa – từ thời Tam Đại, Tần Hán, Ngụy Tấn đến Đường Tống, Minh Thanh và thời cận đại, với những hiện tượng như Thái Bình Thiên Quốc hay các phong trào bài giáo.

Điểm đặc sắc của tác phẩm là cái nhìn khách quan, không thiên vị hay bài bác bất kỳ tôn giáo nào, mà luôn cố gắng lý giải các hiện tượng tín ngưỡng như một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển văn hóa – tư tưởng dân tộc. Lối viết dung dị, rõ ràng nhưng không kém phần uyên thâm của Vương Trị Tâm giúp người đọc dễ tiếp cận ngay cả với những vấn đề tưởng chừng phức tạp.

Cuốn sách là một tài liệu quý giá dành cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử tư tưởng Trung Hoa, nghiên cứu về tôn giáo, văn hóa, triết học, hoặc đơn giản là những người mong muốn có một cái nhìn toàn diện hơn về chiều sâu tinh thần của nền văn minh phương Đông.

Lịch sử Đạo giáo Trung Quốc là công trình nghiên cứu kinh điển của học giả Phó Cần Gia, được giới học thuật đánh giá là bộ lịch sử Đạo giáo hoàn chỉnh đầu tiên do chính một học giả Trung Quốc biên soạn. Với cách tiếp cận lịch sử kết hợp triết học, tôn giáo và văn hóa, tác phẩm tái hiện hành trình hơn hai nghìn năm hình thành và phát triển của Đạo giáo – tôn giáo bản địa có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong nền văn minh Trung Hoa.

Không chỉ khảo sát nguồn gốc và quá trình hình thành Đạo giáo từ tín ngưỡng dân gian, tư tưởng Lão – Trang và truyền thống phương sĩ, cuốn sách còn đi sâu phân tích hệ thống thần linh, thuật tu tiên, phương pháp tu dưỡng, giới luật, kinh điển, các giáo phái lớn cùng sự biến đổi của Đạo giáo qua các triều đại. Đặc biệt, tác giả dành nhiều chương để lý giải mối quan hệ phức tạp giữa Đạo giáo và Phật giáo – từ quá trình giao thoa, vay mượn đến những cuộc tranh luận và đối kháng kéo dài trong lịch sử.

Với hệ thống tư liệu phong phú, lập luận chặt chẽ và góc nhìn học thuật khách quan, Lịch sử Đạo giáo Trung Quốc không chỉ giúp người đọc hiểu rõ bản chất của một tôn giáo lớn, mà còn mở ra cánh cửa khám phá lịch sử tư tưởng, văn hóa và đời sống tinh thần của Trung Hoa. Đây là tài liệu giá trị dành cho những người quan tâm đến triết học phương Đông, lịch sử tôn giáo, văn hóa Trung Quốc cũng như mối liên hệ giữa Đạo giáo với các nền văn minh Đông Á.

Trong giai đoạn văn học trung đại thời kỳ phong kiến, nền văn học nước ta Việt Nam xuất hiện nhiều tác phẩm rất có giá trị, trong đó phải kể đến: Đại Việt thông sử và Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn, Lịch triều hiến chương loại chí (Văn tịch chí) của Phan Huy Chú, và Lý Tế Xuyên - chính là tác giả cuốn Việt điện u linh tập, xuất bản vào khoảng năm 1329.

Việt điện u linh tập là một tác phẩm tập hợp các truyền thuyết về các vị thần linh Việt Nam ở thời xa xưa. Ban đầu, sách Việt điện u linh có 27 truyện kể về các vị thần linh được thờ ở Việt Nam, gồm các vua chúa (nhân quân), bề tôi trung liệt (nhân thần), thần sông, thần núi (hạo khí anh linh). Theo bài Tựa, đề năm Khai Hựu nguyên niên (1329, đời Trần Hiến Tông) của Lý Tế Xuyên, thì ông đã chọn kể theo phương châm: "Những bậc sáng suốt, ngay thẳng mới gọi là thần; không phải những loại dâm tà, yêu quái, ma quỷ mà gọi là thần được.”

Tác phẩm “Đạo giáo và các tôn giáo Trung Quốc” của Henri Maspero được giới nghiên cứu xem là một trong những công trình kinh điển về lịch sử tôn giáo Trung Quốc trong thế kỷ XX. Đây là ấn bản mới 2026, dựa trên bản in năm 2000, được biên tập với tinh thần tôn trọng tối đa bản dịch nổi tiếng của cố dịch giả Nguyễn Kiến Giang (ở lần in trước ông ký bút danh Lê Diên).

Cuốn sách tập hợp những bài nghiên cứu quan trọng của nhà Hán học, Việt Nam học và Đông phương học lỗi lạc người Pháp Henri Maspero (1883-1945) về lịch sử tôn giáo Trung Quốc, qua đó đem lại cho người đọc một cái nhìn bao quát và có hệ thống về đời sống tinh thần của một nền văn minh lâu đời. 

Cuốn sách gồm 9 phần lớn, được sắp xếp từ những khảo cứu tổng quan đến các chuyên đề chuyên sâu về Đạo giáo và tôn giáo Trung Quốc. Mở đầu là phần trình bày quá trình hình thành và phát triển của các truyền thống tôn giáo lớn tại Trung Quốc như Đạo giáo, Phật giáo và Khổng giáo. Tiếp đó, tác giả khảo sát hệ thống thần thoại, tín ngưỡng dân gian và mối liên hệ giữa tôn giáo với đời sống xã hội.

Các phần sau tập trung vào những chuyên đề quan trọng như quá trình Phật giáo du nhập vào Trung Quốc, Đạo giáo thời Lục Triều, tư tưởng của nhóm Trúc Lâm Thất Hiền, lịch sử phát triển của Đạo giáo trong những thế kỷ đầu Công nguyên, hệ thống thần linh Đạo giáo và các phương pháp tu dưỡng, dưỡng sinh cổ truyền. 

Bố cục này giúp người đọc vừa có cái nhìn bao quát về tôn giáo Trung Hoa, vừa tiếp cận những nghiên cứu chuyên sâu về Đạo giáo – lĩnh vực làm nên tên tuổi của Henri Maspero. 
Tác giả cho thấy rằng, dù trải qua nhiều biến đổi xã hội và chính trị, các tín ngưỡng mới thường được hòa nhập vào khuôn khổ cũ thay vì phá vỡ hoàn toàn truyền thống. Chính đặc điểm này tạo nên tính liên tục đặc biệt của đời sống tôn giáo Trung Quốc, nơi quá khứ luôn hiện diện trong hiện tại dưới những hình thức biến đổi.

Một phần quan trọng của sách dành cho việc khảo cứu tôn giáo thời cổ. Ở đây, tác giả phân tích những yếu tố nền tảng như việc thờ cúng tổ tiên, thờ Thổ thần và các nghi lễ nông nghiệp gắn với chu kỳ sản xuất. Những thực hành này không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn phản ánh cấu trúc xã hội, từ gia đình, làng xã đến lãnh địa và quốc gia. Tôn giáo, vì vậy, không tồn tại tách rời mà gắn chặt với đời sống cộng đồng và trật tự xã hội. 
Bên cạnh đó, cuốn sách cũng làm rõ sự đa dạng của các hình thức tín ngưỡng dân gian, các lễ hội và nghi thức tập thể. Những yếu tố này thể hiện một đời sống tôn giáo phong phú, trong đó nhu cầu tinh thần của con người được đáp ứng thông qua các sinh hoạt cộng đồng, các nghi lễ gia đình và các tín ngưỡng nghề nghiệp. Tác giả nhấn mạnh rằng phần lớn người dân không thuộc riêng một tôn giáo nhất định, mà thực hành tín ngưỡng theo nhiều hình thức đan xen.
Đặc biệt, công trình dành nhiều chú ý cho Đạo giáo, một lĩnh vực từng ít được nghiên cứu một cách hệ thống. Việc tiếp cận kho tư liệu đồ sộ của Đạo tạng đặt ra nhiều khó khăn, nhưng cũng mở ra khả năng hiểu rõ hơn về nguồn gốc, kinh sách và thực hành của truyền thống này. Qua đó, cuốn sách góp phần làm sáng tỏ vị trí của Đạo giáo trong tương quan với các trào lưu tư tưởng và tôn giáo khác.
Ngoài giá trị nghiên cứu chuyên sâu, sách còn có ý nghĩa như một tài liệu nhập môn, giúp người đọc tiếp cận những vấn đề cơ bản của tôn giáo Trung Quốc, đồng thời gợi mở những hướng tìm hiểu sâu hơn. Chính sự kết hợp giữa tính khái quát và chiều sâu học thuật đã làm nên giá trị bền vững của công trình này.
Trong bối cảnh hiện nay, khi việc tìm hiểu các truyền thống tư tưởng phương Đông ngày càng được quan tâm, cuốn sách này vẫn giữ nguyên ý nghĩa như một nhịp cầu nối giữa học thuật và độc giả phổ thông. Không chỉ giúp nhận diện những đặc trưng cơ bản của tôn giáo Trung Quốc, tác phẩm còn gợi mở cách tiếp cận rộng hơn đối với các vấn đề văn hóa và lịch sử của khu vực.
Ấn bản lần này hi vọng sẽ được đón nhận như một tài liệu tham khảo đáng tin cậy, đồng thời khơi gợi thêm nhiều suy tư và khám phá nơi người đọc trên hành trình tìm hiểu thế giới tinh thần phong phú của phương Đông.
Sách thuộc Tủ sách Khoa học – Tôn giáo của Omega Plus.
MỤC LỤC CUỐN SÁCH
Lời nói đầu
Tựa
TÔN GIÁO TRUNG QUỐC TRONG SỰ PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ CỦA NÓ
I. Tôn giáo thời cổ
II. Khủng hoảng tôn giáo thời Chiến Quốc
III. Đạo giáo
IV. Phật giáo
V. Khổng giáo
HUYỀN THOẠI HỌC TRUNG QUỐC HIỆN ĐẠI
I. Tôn giáo dân gian và ba tôn giáo
II. Những thần tối cao
III. Các vị thần tự nhiên
IV. Thần cai quản đơn vị hành chính
V. Các thần nghề nghiệp, phường hội
VI. Những thần trông coi từng người
VII. Những thần của thế giới bên kia
XÃ HỘI VÀ TÔN GIÁO CỦA NGƯỜI TRUNG QUỐC CỔ VÀ CỦA NGƯỜI THÁI HIỆN NAY
I. Đời sống nông dân
II. Các lễ hội mùa xuân
III. Tôn giáo chính thức
IV. Huyền thoại
V. Những phong tục tang lễ của người Thái Đen ở thượng du Bắc Bộ
PHẬT GIÁO ĐƯỢC ĐƯA VÀO TRUNG QUỐC NHƯ THẾ NÀO
ĐẠO GIÁO TRONG NHỮNG TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO CỦA NGƯỜI TRUNG QUỐC THỜI LỤC TRIỀU
I. Các môn đồ Đạo giáo và việc tìm kiếm sự bất tử: Các kỹ thuật thân thể
II. Các kỹ thuật tinh thần: Nội quan, suy tưởng và hòa hợp thần bí
III. Giáo hội Đạo giáo và sự giải thoát của các tín đồ: Các thể chế và nghi lễ
THI SĨ KÊ KHANG VÀ NHÓM TRÚC LÂM THẤT HIỀN
TIỂU LUẬN VỀ ĐẠO GIÁO TRONG NHỮNG THẾ KỶ ĐẦU CÔNG NGUYÊN
Dẫn thư mục
I. Đời sống tôn giáo cá nhân và việc tìm kiếm sự bất tử
II. Các cộng đồng Đạo giáo và sự thờ cúng công cộng
III. Đạo giáo và những buổi đầu của Phật giáo Trung Quốc
IV. Phụ lục: Những ghi chú lịch sử về nguồn gốc và sự phát triển của Đạo giáo cho đến đời Hán
CÁC THẦN ĐẠO GIÁO - NGƯỜI TA LIÊN LẠC VỚI CÁC THẦN ẤY NHƯ THẾ NÀO
NHỮNG PHƯƠNG PHÁP “DƯỠNG TÍNH” TRONG ĐẠO GIÁO CỔ
Nhập đề
Phần một: Những kỹ thuật khí
Phần hai: Các phương pháp hòa hợp âm dương để nuôi dưỡng nguyên lý sống: Âm dương dưỡng sinh chi đạo
Phần ba: Thể dục - Đạo dẫn
THÔNG TIN TÁC GIẢ
Henri Maspero
(1883-1945)
Nhà Hán học, Việt Nam học và Đông phương học lỗi lạc người Pháp. Ông là một trong những người phương Tây tiên phong nghiên cứu về Đạo giáo và phần lớn các nghiên cứu của Maspero về Đạo giáo đã được tập hợp trong Le taoïsme et les religions chinoises (Đạo giáo và các tôn giáo Trung Quốc).
TRÍCH ĐOẠN/ CÂU QUOTE HAY/ ĐÁNH GIÁ
“Vì đấu tranh chống lại nhau, cả Phật giáo lẫn Đạo giáo kiệt sức dần; mỗi bên đủ mạnh để ngăn cản chiến thắng của bên kia, nhưng không đủ để bảo đảm chiến thắng của mình. Và dưới triều đại nhà Đường và nhà Tống, khi Khổng giáo bị chậm bước trong một thời gian dài đã xây dựng được học thuyết hoàn chỉnh của mình, thì nó chỉ còn gặp những đối thủ đã mệt mỏi không đủ sức chống lại nó một cách thật mạnh mẽ nữa. Do đó, Khổng giáo vốn đã có lợi thế là một học thuyết chính thức không mất công gì cũng vượt lên trên hai tôn giáo kia; tuy nhiên, nó không đi sâu được vào quần chúng đông đảo. Họ chỉ lấy ở nó, cũng như ở hai tôn giáo kia, những yếu tố rời rạc, với một nỗ lực kỳ lạ nhằm hỗn hợp chúng để tạo ra một tôn giáo sống động thời hiện đại.”
(trích Chương IV: Phật giáo)

“Phật giáo và Đạo giáo đấu tranh quyết liệt với nhau trong nhiều thế kỷ để tranh thủ tâm hồn người ta ở Trung Quốc. Cả hai thật ra đều hướng một cách rõ rệt tới những giới giống nhau, những giới mà ý thức tôn giáo của họ đã vượt lên việc thờ cúng hình thức, và thậm chí việc thờ cúng công cộng đối với họ cũng chỉ là một hình thức tôn giáo cá nhân; do đó hai tôn giáo này thường xuyên va chạm nhau. Đạo giáo, với thành công to lớn của nó thời nhà Hán và thời Tam Quốc, không dễ dàng tha thứ cho Phật giáo vì đã lấy mất đi một phần quan trọng những tín đồ của nó. Về phần mình, những người Phật giáo lấy làm khó chịu khi bị đối thủ coi như là những người Đạo giáo hiểu sai học thuyết của thầy. Các cuộc tranh luận hiếm khi hướng tới những vấn đề căn bản mà chủ yếu là tới những điểm chi tiết.”
(trích Chương IV: Phật giáo)

Phạm Xuân Ẩn - Cuộc đời hai mặt không thể tin được.

Quả đúng như lời Larry Berman đã nhận định về ông. Ngược thời gian vài chục năm trở về trước, ông Ấn quả tỉnh là ẩn số. Việc tiếp cận đã khó, đối thoại với ông càng khó hơn. Bởi ông hay nói: việc xong cho qua luôn. Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải tâm sự: "Phải mất 10 năm tôi mới viết xong được cuốn sách mông đó. Tất nhiên, như tất cả mọi người viết, lúc đầu tôi cũng bị từ chối. Có nhiều điều ông không muốn vài không thể nói ra để bảo vệ người liên quan. Tôi cũng thấy tô đây là việc quá sức mình. Nhân vật thì không sắn sàng bộc lộ, xâm nhập vào các tài liệu tình báo thì không có điều kiện. Tôi bỏ ý định viết. Nhưng rồi tự như: Không viết thì thôi, mình cứ xin nghe để hiểu, để học hỏi một con người đặc biệt. Đó là cách sống, chứ đầu chỉ có công việc mới tìm đến. Có lẽ cách cư xử thật thà và tò mò một cách chân thành này khiến ông có cảm tình. Ánh mắt và cử chỉ của con người từng trải và đặc biệt ấy dường như tiếp cho người cầm bút thêm nghị lực và niềm mong ước”. Nhà văn bộc lộ: “Tôi không thể đủ điều kiện viết về ông theo cách chuẩn xác của những điệp vụ. Càng không muốn liệt kê theo các bản khai lý lịch đơn thuần. Tôi muốn tìm ra cái chất “Người Việt trầm lặng” mà Morley hình dung, hoặc là chất honor trong cuộc đời ông mà Peter Ross Range để nghị. Nhưng sau hết, tôi muốn mọi người Việt Nam được đón lấy những gì dịu dàng nhất, can đám nhất, yêu thương con người nhất, từ cuộc đời của một con người cao gây, mỏng manh như cây sậy. Sức mạnh của con người được lấy từ mỏ năng lượng quý báu và thần diệu nào đã ban cho? Nếu như bạn đọc nào ao ước cùng tôi điều đó thì hãy đọc cuốn sách này. Nó là một phần chân dung để chúng ta tự hiểu hình ảnh người Việt cao quý giống như chúng ta đang vẽ ra bản đồ của một tâm hồn."

Cuốn sách là những trang hồi ký chân thực và giàu cảm xúc về hành trình làm phim đầy dấu ấn của một nhà văn, đạo diễn điện ảnh bắt đầu sự nghiệp ở tuổi 37 – một bước ngoặt táo bạo và đáng khâm phục. Từ những ngày đầu “Chân cứng đá mềm”, tác giả đã trải qua không ít sóng gió, va vấp, nhưng cũng nhờ đó mà có cơ hội được sống trọn vẹn với đam mê của mình.

Tác phẩm ghi lại những kỷ niệm một đời làm phim với những thước phim đi qua chiến tranh, ký ức và số phận con người, từ trận địa Vĩnh Linh đến thời khắc lịch sử 30/4/1975 tại Sài Gòn, hay sự kiện quân ta chiến đấu chống Pol Pot trên đất bạn Campuchia. Xen kẽ là những câu chuyện đời thường giản dị như hình ảnh Việt Nam và chiếc xe đạp, cùng hồi ức về bạn bè, đồng nghiệp - những người nay chỉ còn lại trong ký ức.

Đây còn là câu chuyện về một đời người, một thế hệ nghệ sĩ dấn thân. Tác phẩm đặc biệt phù hợp với những ai yêu điện ảnh, hồi ký và những câu chuyện truyền cảm hứng.

“Hát cùng nguồn cội – Chân dung Khánh Ly” là cuốn sách đầu tiên và duy nhất tái hiện trọn vẹn hành trình 80 năm cuộc đời của Khánh Ly – người ca sĩ sinh năm Ất Dậu 1945, một biểu tượng đặc biệt của âm nhạc Việt Nam.

Không phải hồi ký. Không phải tự truyện. Cuốn sách là lời kể chân thành của một nhân chứng lịch sử – ghi lại một đời ca hát, một thân phận, và những thăng trầm đã đi qua cùng thời đại.

Trong sách, Khánh Ly là một nhân vật. Nhân vật ấy được khắc họa bằng nhiều hình thức thể hiện: tự sự, đối thoại, hồi ức cá nhân và cả những lời kể từ người khác. Tất cả tạo nên một chân dung sống động, đa chiều.

Tác giả – chủ biên Nghệ sĩ Quang Thành – là người quản lý và cũng như một người con trong gia đình ca sĩ suốt hơn 20 năm. Chính vì vậy, cuốn sách được thực hiện trong một hành trình dài, với sự thấu hiểu sâu sắc và sự tin cậy đặc biệt.

Sách gồm 8 chương. Mỗi chương là một đoạn đời. Từ Hà Nội – miền ký ức tuổi thơ. Đến những tháng năm lưu lạc lên Đà Lạt, xuống Nha Trang, trở lại Sài Gòn. Từ chuyến tàu định mệnh rời quê hương đến hành trình mới nơi đất Mỹ.

Mỗi câu chuyện là một dấu ấn. Lần đầu tiên, chân dung người cha của Khánh Ly được kể lại rõ ràng – giúp lý giải khí chất nghệ sĩ và chiều sâu nội tâm của bà.

Lần đầu tiên, bút tích, hình ảnh và câu chuyện về mối quan hệ với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được chia sẻ cởi mở – có sự xác nhận và đồng thuận từ chính gia đình nhạc sĩ.

Và cũng lần đầu tiên, gần 100 nhân vật nổi tiếng cùng xuất hiện trong một cuốn sách. Từ Đức Giáo hoàng đến Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Từ giới chính khách đến văn nhân. Từ những “cây đại thụ” của âm nhạc Việt Nam như Văn Cao, Phạm Duy, Thái Thanh, Lệ Thu… đến các nhạc sĩ trẻ và cả những khán giả bình dị.

Tất cả gặp nhau trên một tinh thần chung: “Âm nhạc mang sức mạnh chữa lành.”

Đây không đơn thuần là một cuốn sách. Đây là những ký ức nếu không ghi lại sẽ phai mờ. Là những sự thật nếu không nói ra sẽ mãi chìm lấp theo thời gian.

Gần 20 năm trước (2006) Bùi Mai Hạnh gây chấn động văn đàn và dư luận xã hội với tự truyện đình đám Lê Vân yêu và sống mà chị là đồng tác giả, người chấp bút. Cuối năm 2025, Bùi Mai Hạnh trở lại với Người xé mặt nạ - Hồi ký của một life coach, kể câu chuyện của chính mình, chắc chắn cũng “gây sốc” không kém!

Đây là một cuốn hồi ký tự truyện của một người đàn bà sống trọn một “lục thập hoa giáp” với đầy đủ cửu cung cảm xúc ái ố hỉ nộ tham sân si bi hài của đời người. Bằng “thứ văn chương đau đớn, sâu sắc, can đảm”, chị đã “xé” toang tấm “mặt nạ” có vẻ đủ đầy, hạnh phúc, “vạch áo” cho mọi người nhìn vào tấm “lưng” vốn nhiều u sần, sứt sẹo tích tụ suốt cả một đời,  từ “một cô bé bị tổn thương”, đến “một thiếu nữ cô đơn, một thiếu phụ cay đắng”: “18 tuổi, tôi tìm cách thoát ra khỏi căn nhà của bố mẹ, cái giếng đen hũ nút, để đến Quảng Ninh làm thanh niên xung phong nhặt than rơi than vãi. Đó là cú nhảy đầu tiên ra khỏi giếng, he hé nhìn thấy một tý sáng trời, rồi lại rơi tõm trở lại. Năm 22 tuổi, tôi nhảy cú thứ hai đi lấy chồng. Một cú nhảy từ giếng này sang giếng khác, từ địa ngục này sang địa ngục khác. Năm 27 tuổi, tôi nhảy cú thứ ba, bỏ chồng. Tôi sa vào hằng hà sa số những vũng trâu đầm, ổ gà ổ bò, cống rãnh ao chuôm và sông hồ biển cả… Tôi uống no nước. Sặc bùn. Trong một cái giếng sâu hơn, tối hơn. Năm 39 tuổi, tôi nhảy cú thứ tư, lấy chồng lần hai. Di cư sang Australia. Chính trong cái giếng mới êm ái, thơm tho, trong trẻo này, tôi nhận ra cuộc khổ nạn đời mình hoá ra chỉ mới bắt đầu. Những nỗi đau, nỗi nhục, nỗi tủi trước đó chẳng có nghĩa lí gì.”

Theo chồng đến xứ sở văn minh, chị vùi mình trong sự ấm êm “tầm gửi” cho đến một ngày con trai chị thốt ra trong lúc tranh luận “Con không muốn có mẹ là một bà Việt kiều ngu dốt”, như một cái tát khiến chị sực tỉnh và bắt đầu một hành trình vật vã nhìn nhận lại mình: thức tỉnh, sám hối, hồi phục và chữa lành, giành lại quyền chủ động sáng tạo đời sống, cho bản thân và cuộc đời dưới ánh sáng của life coaching.

Cuốn sách gồm bốn phần chính và phần cuối Vĩ thanh. “Phần I: Tìm đường”, tìm ra con đường thoát khỏi bế tắc, như Bùi Mai Hạnh khẳng định, đó là bộ môn khoa học hành vi: Life coaching. Con đường đó giúp chị chuyển hóa bản thân, đi qua các giai đoạn. “Phần II: Chữa lành”, “Phần III: Giành lại” và cuối cùng “Phần IV: Trở thành”. Nếu mở đầu sách là cuộc hôn nhân “đồng sàng dị mộng”, thì cuối sách là những trang viết mà chị coi là “xé lớp mặt nạ cuối cùng” trong cuộc trò chuyện mang tính chất “sám hối” với chồng, một hành trình chuyển hóa trọn vẹn.

Đệ tử quy, Tam tự kinh, Thiên tự văn là giáo trình cơ sở khai mở đạo đức truyền thống Trung Hoa. Ba bộ sách này hợp lại thường được gọi chung là Đệ Tam Thiên (cũng gọi là“Thần thánh Đệ tử quy” hay “Thần thánh Thiên tự văn”).

“Đệ tử quy”, được ca ngợi là “Nhân sinh đệ nhất bộ, thiên hạ đệ nhất quy”, do Lý Dục Tú biên soạn vào những năm Khang Hy đời Thanh, giảng đạo đức luân lý và lễ tiết cơ bản, quy phạm hành vi chính xác của trẻ.

 “Tam tự kinh” do Vương Ứng Lân đời Tống biên soạn, được bổ sung, hoàn thiện vào đời Minh, Thanh. Sách được biên soạn để dạy vỡ lòng cho trẻ, nhấn mạnh cần phải chuyên cần, chăm chỉ học tập, trau dồi kiến thức để duy trì bản tính thiện.

“Thiên tự văn” do Chu Hưng Tự đời Lương thời Nam Triều, thụ hoàng mệnh Lương Vũ Đế biên soạn. Đây là bộ sách xuất sắc nhất trong các kinh điển giáo dục trẻ em truyền thống của Trung Hoa với câu văn tự nhiên như lời nói, dễ đọc dễ nhớ, là cuốn sách vỡ lòng dành cho trẻ. 

"Sài Gòn - Paris Viễn Đông" là tập hợp những ghi chép của nhiều tác giả trong và ngoài nước từ thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 về lịch sử, văn hóa và xã hội của Sài Gòn qua từng giai đoạn phát triển. Cuốn sách này không chỉ cung cấp tư liệu quý giá về quá trình hình thành và chuyển mình của thành phố mà còn khắc họa những trải nghiệm sống động của những người từng đặt chân đến vùng đất này.

Mở đầu cuốn sách là bút ký của John White, một thương nhân Mỹ đến Sài Gòn năm 1819, cung cấp cái nhìn chi tiết về thành Gia Định thời triều Nguyễn, với những khu chợ nhộn nhịp, hệ thống quan lại, và những nét sinh hoạt thường ngày của cư dân. Tiếp theo, Jules Silvestre ghi lại bối cảnh lịch sử của Sài Gòn trước khi thực dân Pháp đặt chân tới, mô tả sự mở rộng của người Việt vào vùng đất này và vai trò quan trọng của người Hoa trong đời sống kinh tế. Cuộc xâm lược của Pháp vào năm 1859 được thuật lại từ góc nhìn quân sự qua bài viết của A. Benoist de la Grandière, trong khi Albert Morice và Trương Vĩnh Ký mang đến những ghi chép về đời sống, văn hóa và sự thay đổi của thành phố qua các giai đoạn lịch sử. Những tác giả phương Tây như Pierre Barrelon, Jasper Whiting, Gabrielle M. Vassal và Robert Chauvelot thì mang đến những ấn tượng cá nhân về Sài Gòn – từ vẻ đẹp của phố phường, sự giao thoa văn hóa, đến những khu chợ đông đúc và nhịp sống thường nhật. Cuốn sách kết thúc bằng bài viết của E. Bergès mô tả tiếng rao hàng trên đường phố Sài Gòn, mang đến một hình ảnh sinh động về đời sống đô thị xưa.

Cuốn sách không chỉ là tư liệu lịch sử mà còn là một hành trình khám phá, giúp độc giả hiểu rõ hơn về sự chuyển mình của Sài Gòn từ một trấn nhỏ ven sông thành trung tâm thương mại quan trọng của khu vực. Tiếng rao trên phố, nhịp thuyền xuôi ngược trên kênh rạch và những tòa nhà Tây phương, tất cả cùng vẽ nên một bức tranh đô thị sầm uất và đầy sức sống.

Đặng Thùy Trâm và Cuốn nhật ký thứ ba là dịp nhìn lại trọn vẹn câu chuyện đặc biệt của một con người – chiến sĩ bình dị trong chiến tranh, giúp chúng ta biết thêm về chân dung Đặng Thùy Trâm với tuổi trẻ, tri thức và văn hóa của một người con gái Hà Nội tinh khôi và tràn đầy lý tưởng, Đặng Thùy Trâm trong vòng tay thương yêu của gia đình và bè bạn, trước khi xung phong vào chiến trường. Thời thơ ấu, thiếu niên và một phần thanh xuân tươi đẹp của Đặng Thùy Trâm được kể lại, cùng với những kỷ niệm bên gia đình, bè bạn, trong lòng thủ đô Hà Nội hòa bình, với trái tim hướng về miền Nam ruột thịt còn đang chịu cảnh bom rơi đạn nổ. Một phần quan trọng trong cuốn sách là Di cảo chưa từng công bố của nữ bác sĩ Đặng Thùy Trâm, bao gồm “cuốn nhật ký thứ ba” và một số thư từ với gia đình, bè bạn. Trong những trang nhật ký đó hiện lên hình ảnh một Đặng Thùy Trâm đầy tính nữ, với sức trẻ, với một trái tim tràn ngập tình yêu dành cho đất nước, gia đình, người thân, bè bạn và tình yêu lứa đôi, trước khi quyết tâm đi B, không ngại gian khổ hy sinh. Mối tình không thành của Đặng Thùy Trâm với M., một quân nhân miền Nam đa tài, trong cuốn sách này cũng được nhìn nhận lại, từ khía cạnh chân thật nhất, “đời” nhất.

Phần sau của cuốn sách thuật lại hành trình 2 cuốn nhật ký chiến tranh của Đặng Thùy Trâm tìm về với nơi nó thuộc về sau 35 năm, ly kỳ và xúc động; những chuyện sau khi Nhật ký Đặng Thùy Trâm được xuất bản, như chuyện đi tìm gặp người đầu tiên đọc nhật ký Đặng Thùy Trâm và ngăn đừng đốt, về chuyến đi sang Mỹ nhận về 2 cuốn nhật ký bị thất lạc, chuyện người mẹ vĩ đại của người con gái vĩ đại,... Đặng Thùy Trâm và cuốn nhật ký thứ ba là cuốn sách mà khi đọc nó, chúng ta nhớ về một CON NGƯỜI, như rất nhiều người Việt Nam khác, đã hy sinh vì Tổ quốc, vì hòa bình, với trọn vẹn lý tưởng và tình yêu.

Với sự uyên bác, nghiêm cẩn, vững vàng nhiều ngoại ngữ cùng phong thái giao tiếp lịch lãm, bước qua tuổi 100, nhà văn hóa Hữu Ngọc đã dành bảy thập kỉ đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời luôn giữ sức sáng tạo và cầu thị trong hành trình vạn dặm tới “chân trời góc bể” để thu lượm, chắt lọc tinh túy các nền văn hóa năm châu nhằm giới thiệu về Việt Nam. Tuyển tập bài viết trong Ngẫm chuyện xưa nay được trích xuất từ vốn sống, vốn đi và sự ngẫm suy của ông trong hàng chục năm làm “xuất nhập khẩu văn hóa” sẽ khơi dậy trong lòng mỗi độc giả tình yêu, lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm cá nhân để bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt.

Vào tuổi một trăm, Hữu Ngọc muốn nhìn lại và suy ngẫm về đời mình, cuộc đời và xã hội qua lăng kính tư duy của những trí tuệ uyên thâm trên thế giới. Cuộc hành hương tinh thần này là tiền đề và nội dung Cảo thơm lần giở.

Ông giới thiệu cuộc đời và tư duy của hơn 180 danh nhân Đông - Tây, từ xưa đến nay, thuộc mọi lĩnh vực: tôn giáo, văn hóa, triết học, khoa học, văn học, nghệ thuật, đạo đức học, xã hội học, sử học, tâm lí học, chính trị học... Bức phác họa hoành tráng ấy nêu lên những tư tưởng, học thuyết và khuynh hướng chủ yếu của các nền văn hóa thế giới qua những đại diện tiêu biểu, bao gồm: những giáo chủ như Phật Thích Ca, Chúa Jésus, tiên tri Muhammad, những triết gia như Khổng Tử, Sokrates, Hegel, Sartre... Những nhà khoa học như Darwin, Einstein, những nhà văn, nhà thơ như Shakespeare, Cesvantes, Dante, Goethe, Dostoyevsky, Lỗ Tấn, Tagor, Molière... Những chính khách như Kennedy, Mandela, Obama... Những nhà chiến lược quân sự như Tôn Tử, Machiavelli... Những nghệ sĩ như Leona de Vinci, Picasso, Guitry... Về phần Việt Nam có ba vị được tổ chức thế giới UNESCO công nhận: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh.

Mỗi danh nhân được giới thiệu dưới hai góc độ: cuộc đời và những danh ngôn thể hiện tư tưởng của nhân vật. Các vị được xếp theo thứ tự ABC, khiến cho cuốn sách mang dáng dấp một từ điển. Thực ra đây không phải là một từ điển theo đúng quy tắc, vì nó không mang tính khách quan khoa học của một tác phẩm kinh điển. Có thể coi đó là một tập kí đậm màu sắc cá nhân. Trước hết, tuy lựa chọn các nhân vật là những danh nhân tiêu biểu, nhưng do sở thích cá nhân và thời gian nghiên cứu hạn chế của tác giả, một số vị quan trọng đã vắng mặt. Tác giả hi vọng, đến lần tái bản sẽ bổ sung một số vị quan trọng, nhẽ ra có mặt ở lần xuất bản này. Tùy hứng chi phối độ dài ngắn của mỗi chân dung. Hàng nghìn danh ngôn được trích, đề cập đến những quan niệm khác nhau về thế giới quan và nhân sinh quan. Xin mời bạn đọc cùng Hữu Ngọc thực hiện một chuyến lãng du văn hóa qua thời gian và không gian, để tìm con người muôn thuở.

Bộ sách “Lãng du trong văn hóa Việt Nam” của học giả Hữu Ngọc vừa là một cuộc lãng du chữ nghĩa, vừa giống cẩm nang văn hóa Việt, một “bách khoa toàn thư” thu nhỏ về văn hóa xứ sở tiên rồng.

Bộ sách được chia làm 3 tập: Đất Việt (103 bài), Lịch sử - Truyền thống (150 bài) và Văn hóa – Bản sắc dân tộc – Văn học – Nghệ thuật (122 bài).

Hi vọng cuốn sách sẽ đem lại cho bạn đọc “cái thú” khi là người Việt tìm hiểu về văn hóa Việt qua một cuốn sách khởi nguyên dành làm cầu nối giới thiệu đất nước, con người Việt tới bạn bè quốc tế. Lần giở Lãng du trong văn hóa Việt Nam, biết đâu bạn đọc ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của quê hương, của văn hóa - những điều chưa trải, những điều trải chưa sâu, những vẻ đẹp không nhiều khi rực rỡ mà lắm lúc vì quá bình dị và quen thuộc nên chưa được lưu tâm. Qua đó, mong rằng bạn đọc sẽ hiểu thêm về cội nguồn, truyền thống và tương lai văn hóa dân tộc, để bước vào thời kì hội nhập “hòa nhập nhưng không hòa tan”, hiểu văn hóa xứ sở mình song hành cùng tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới.

Sử dụng lịch sử Đông-Tây kim-cổ đã diễn ra trên tất cả các châu lục của trái đất này, hai tác giả lập luận rằng những quốc gia thất bại là những đất nước bị cai trị bởi một nhóm quyền thế tập trung, và những nhóm này đã tổ chức xã hội để phục vụ cho quyền lợi riêng của họ trong khi đại đa số quần chúng nhân dân phải trả giá. Thế lực chính trị bị tập trung trong một nhóm nhỏ, được sử dụng để tạo ra tài sản khổng lồ cho những người nắm giữ quyền lực.

Trong khi đó, những nước trở nên giàu có là vì người dân nước đó lật đổ giới quyền thế, những người kiểm soát quyền lực, và tạo ra một xã hội trong đó các quyền chính trị được phân phối rộng rãi, trong đó chính phủ có trách nhiệm giải trình và phải đáp ứng trước công dân, và trong đó đại đa số quần chúng có thể tranh thủ các cơ hội kinh tế.

Thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng truyền thống của người Việt Nam, được người dân mọi tầng lớp hết sức trọng thị. Trong quan niệm của người Việt, mỗi đồ thờ được đặt trên ban thờ đều mang ý nghĩa tâm linh quan trọng, bởi đó là thứ kết nối giữa dương gian và âm thế, thứ con người gửi gắm những kỳ vọng và mong ước tốt đẹp. Và để hiểu hơn về ý nghĩa, vai trò của mỗi biểu tượng, phù hiệu và món đồ thờ được đặt trên ban thờ của người Việt, cuốn sách BIỂU TƯỢNG, PHÙ HIỆU VÀ ĐỒ THỜ CỦA NGƯỜI AN NAM, một trong số nhiều nghiên cứu của Gustave Dumoutier về văn hóa dân gian Bắc kỳ, sẽ là nguồn tư liệu hữu ích.

Cuốn sách không chỉ mô tả khái lược những biểu tượng, phù hiệu, khí сụ thờ cúng của người Việt thông qua hình họa, mà còn đi sâu khảo tả nguồn gốc, ý nghĩa của mỗi món đồ. Để rồi ta thấy ẩn sau mỗi đồ thờ, mỗi biểu tượng là ước mơ, mong mỏi của con người về một cuộc sống tốt lành, tươi đẹp, viên mãn, hạnh phúc. Và hơn hết, thông qua cuốn sách, chúng ta thấy được cả một thế giới tâm linh, đời sống tinh thần của người Việt hơn một thế kỷ trước.

“Đừng có hòng hiểu biết sâu sắc một tộc người nếu không lãnh hội được đời sống tinh thần và những truyền thống tòng đạo của họ, cũng như không thể nào đánh giá được một hành vi trong một sự kiện nếu không biểu gì về động cơ và chủ ý vậy.”

Bộ 4 cuốn Tiếu học tùng thư

Nhóm biên soạn sách gồm các ông Trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Ngọc, Đặng Đình Phúc, Đỗ Thận đều là những học giả, nhà văn, nhà giáo dục có tên tuổi, đương thời rất được tín nhiệm. Non hai năm trời, nhóm biên soạn đã làm một công việc khổng lồ, soạn một bộ sách giáo khoa Quốc ngữ đầu tiên, không chỉ riêng một lĩnh vực mà nhiều lĩnh vực (ngôn ngữ, luân lý, khoa học thường thức, lịch sử địa lý...).

Gần một thế kỷ đã trôi qua, không phải nội dung nào của bộ sách này cũng phù hợp với quan điểm giáo dục hiện nay, nhưng nhiều bài học trong ấy vẫn đầy giá trị, vẫn hết sức cần thiết cho việc phát triển trí óc, tâm hồn trẻ thơ, giúp con trẻ trở thành một con người tử tế, có văn hóa. Các bản giáo khoa thư này, đều u hàm súc, ngắn gọn, là tư liệu quý giá cho các bậc phụ huynh, các nhà giáo dục trong quá trình khai tâm con trẻ.

Lần xuất bản này, Nhà xuất bản Trẻ chủ trương giữ đúng nguyên tác từ các bản in của Việt Nam Tiểu học Tùng thư – Nha học chính Đông Pháp xuất bản năm 1927 như: giữ lại các địa danh nhắc đến trong sách theo cách gọi cũ, giữ lại hình thức cách viết theo kiểu cũ, như các dấu gạch nối giữa các từ ghép, phần minh họa khắc trên bản gỗ. Cũng trên tinh thần gạn đục khơi trong, với mỗi cuốn sách, sẽ có lược bỏ những nội dung không phù hợp, chỉnh sửa các lỗi in sai, lược bỏ các chú thích hay bị lặp lại và thêm vào các chú thích cần thiết.

• Quốc Văn Giáo Khoa Thư & Luân Lý Giáo Khoa Thư: là hai bộ sách giáo khoa tiếng Việt được dạy song hành ở các trường Tiểu học Việt Nam trong suốt những thập niên thuộc nửa đầu thế kỷ XX.
• Cách Trí Giáo Khoa Thư: tổng hợp các kiến thức sơ khởi về thế giới tự nhiên. Sách chia làm 11 chương, dạy về Loài người, Động vật, Thực vật, Khoáng vật, Trái đất, Bầu trời, công việc ngoài đồng, các loại cây trồng quen thuộc, hoạt động chăn nuôi, đốn rừng, khai thác khoáng vật.
  
• Sử Ký Giáo Khoa Thư: tổng hợp các sự kiện chính yếu xuyên suốt chiều dài lịch sử Việt Nam, từ thời lập quốc cho đến những năm XX của thế kỉ XX. Ở quyển này, những vấn đề cốt lõi của lịch sử nước nhà được viết ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ. Các sự kiện cuối cùng của một chương thường là nguyên nhân mở đầu cho chương sau. Tuy viết cho học sinh nhỏ tuổi nhưng tác giả cũng đã cho các em tập làm quen với sự chân xác lịch sử, hoặc những nghi vấn.

1. (Thuyết minh âm đọc Hán Việt trên cơ sở phiên thiết;
2. Bảng tra tên tiếng Anh và tên khoa học các giống loài động-thực vật;
3. Tiểu từ điển bằng hình (gồm 570 hình vẽ minh họa cho những từ ngữ đã có trong phần chính văn);
4. Bảng tra 360 tục tự thường dùng