Ngay cả những người bình thường nhất và tử tế nhất cũng có thể trở thành những kẻ thủ ác gây nên những hành vi tàn bạo vượt ngoài luân lý thông thường. Hiệu ứng Lucifer - được đặt tên theo Đại Thiên thần được Chúa yêu quý nhưng đã trở nên sa ngã, bị giáng xuống Địa ngục và trở thành Quỷ Satan - giải thích về lý do và cách thức mà mỗi chúng ta đều có thể trở thành những tội phạm tàn nhẫn.

Cuốn sách là bản tường thuật chân thực và chi tiết nhất về thí nghiệm nhà tù Stanford kinh điển do Philip Zimbardo chủ trì thực hiện, bên cạnh việc phân tích nhiều nghiên cứu tâm lý xã hội gây sốc khác và nhìn lại những câu chuyện thực tế kinh hoàng mãi mãi in dấu trong lịch sử. Và khiến chúng ta phải có cái nhìn khác về bản chất của con người, rằng ranh giới thiện - ác không hề bất khả xâm phạm và mỗi cá nhân đều có thể dễ dàng sa ngã và bị cuốn theo sự tàn độc. Nhưng bằng cách hiểu được những yếu tố tâm lý chi phối tâm trí và hành vi trong những bối cảnh cụ thể, con người hoàn toàn có khả năng rèn luyện để giữ mình trước những cám dỗ của cái ác và sự phi nghĩa, thậm chí có thể dũng cảm đứng lên đấu tranh, thực hiện những hành động anh hùng vì những giá trị nhân đạo vĩnh cửu.

“Thiện & Ác” mở đầu bằng một chương phác thảo sự biến đổi của tính cách con người, về những người tốt và lương thiện bỗng quay sang thực hiện những hành vi xấu xa, thậm chí là những điều độc ác và khủng khiếp. Chương sách đặt ra câu hỏi cơ bản: Chúng ta thực sự hiểu rõ mình đến mức nào? Chúng ta có thể tự tin đến đâu khi dự đoán những gì mình sẽ làm hoặc không làm trong những tình huống mà bản thân chưa từng gặp phải? Liệu chúng ta có giống như thiên thần mà Chúa yêu mến - Lucifer, bị cám dỗ và làm những điều không tưởng với người khác hay không?
Chúng ta cũng sẽ vượt ra ngoài môi trường thí nghiệm để tìm hiểu về hiệu ứng Lucifer trong thực tế, đặc biệt là câu chuyện về những vụ ngược đãi và tra tấn khủng khiếp các tù nhân tại nhà ngục Abu Ghraib, Iraq. Chúng ta sẽ đào sâu vào địa điểm, con người và hoàn cảnh để đưa ra kết luận về các nguyên nhân dẫn đến những hành vi tàn bạo xuất hiện trong “bộ ảnh chiến tích” mà những người lính đã ghi lại trong quá trình hành hạ tù nhân.