Hương vị Chợ Lớn: Ký ức trong từng món ăn” của Huỳnh Chí Viễn không đơn thuần là một cuốn sách về ẩm thực. Đó là một hành trình trở về. Trở về những con đường cũ của Chợ Lớn, nơi mùi nước lèo hủ tiếu mì còn vương trong sương sớm, nơi tiếng gõ muỗng chạm thành tô buổi khuya nghe như nhịp thở của một khu phố chưa bao giờ ngủ, nơi mỗi món ăn đều mang theo một tầng ký ức âm thầm, bền bỉ theo năm tháng.

Trang sách mở ra không phải bằng sự phô diễn cầu kỳ của món ngon, mà bằng giọng kể chậm rãi, thân thuộc, như một người con Chợ Lớn đang thủ thỉ về tuổi thơ mình. Ở đó có tô hủ tiếu mì nước đục đã ăn từ thuở nhỏ, có buổi “dẩm chà” không chỉ để uống trà mà để tụ họp, có chiếc bánh bao nóng hổi trên tay buổi sáng, có ly nước sâm mát lạnh gắn với những buổi trưa oi ả. Mỗi món ăn hiện lên không chỉ bằng vị giác, mà bằng cảm giác: cảm giác bình yên của những điều quen thuộc lặp đi lặp lại qua nhiều thế hệ.

Huỳnh Chí Viễn viết về món Hoa ở Chợ Lớn bằng sự am hiểu của một người con lớn lên cùng mảnh đất này. Anh viết như đang lần giở lại ký ức của chính mình, nơi ẩm thực gắn liền với gia đình, với tiếng nói Quảng Đông, Triều Châu, với những quán ăn không bảng hiệu nằm sâu trong hẻm nhỏ, “hữu xạ tự nhiên hương” và với cả một nếp sống coi chuyện ăn uống là trung tâm của sự gắn kết con người. Trong cuốn sách này, món ăn không tách rời con người; hương vị không thể tách khỏi lịch sử, tập quán và ký ức cộng đồng.

Điều làm “Hương vị Chợ Lớn” trở nên đặc biệt là cách tác giả để cho ký ức dẫn đường. Từ điểm tâm, cơm Tàu cho đến món ăn vặt, mỗi phần là một lát cắt của đời sống Chợ Lớn xưa và nay. Đằng sau một tô hoành thánh hay một nồi cháo là câu chuyện về nguồn gốc, về cách người Hoa gìn giữ bản sắc khi sống trên đất Sài Gòn, về sự giao thoa văn hóa đã diễn ra âm thầm nhưng sâu sắc suốt hàng trăm năm. Đọc sách, ta chợt nhận ra: nhiều món ăn tưởng chừng đã quá quen thuộc ấy chính là ký ức chung của rất nhiều người Sài Gòn, dù là người Hoa hay người Việt.

Cuốn sách khép lại, nhưng dư vị còn ở lại rất lâu. Đó là dư vị của nước dùng ninh kỹ, của trà nóng buổi sớm, của những bữa ăn gia đình đông đủ. “Hương vị Chợ Lớn: Ký ức trong từng món ăn” không chỉ khiến người ta đói bụng, mà còn khiến người ta nhớ. Nhớ một Chợ Lớn trầm lắng, sâu dày, nơi mỗi món ăn là một mảnh ký ức được gìn giữ bằng cả tấm lòng.